بالن ژوژه 5

توضیحات محصول

بالن ژوژه یا بالن حجمی، ابزاری پایه‌ای در شیمی تجزیه، داروسازی و آنالیز دستگاهی محسوب می‌شود. بر خلاف ارلن یا بشر که ظروف تقریبی نگهداری و انتقال هستند، بالن ژوژه ۵ تنها برای تعیین و تثبیت یک حجم واحد کالیبره شده است. ساختار این ظرف شامل کفی تخت جهت استقرار پایدار، بدنه‌ای گلابی‌شکل برای چرخش و انحلال یکنواخت حل‌شونده، و گردنی باریک و بلند است. باریک بودن گردن موجب می‌شود که حتی کوچک‌ترین تغییر در حجم مایع، سطح مایع را به‌صورت عمودی به‌وضوح تغییر دهد و در نتیجه تنظیم سطح تقعر مایع روی خط نشانه با دقت بالایی انجام گیرد.

در ظرفیت‌های میکرو و بسیار پایینی نظیر ۵ میلی‌لیتر، حساسیت ساخت و کالیبراسیون دوچندان است. به دلیل حجم بسیار کم، کشش سطحی مایع و خطای قطره‌ای اهمیت بالایی پیدا می‌کند و هر قطره اضافی می‌تواند درصد خطای قابل توجهی به کل محلول تحمیل کند. این ظروف معمولاً برای آماده‌سازی استانداردهای آنالیز دستگاهی نظیر HPLC، اسپکتروفتومتری و آزمون‌های خرد در شیمی دارویی به کار می‌روند که نیاز به مصرف حداقلی حلال‌ها و مواد استاندارد مرجع دارند.

مشخصات فنی

کاربرد محصول

• تهیه محلول‌های استاندارد با حجم اندک: ساخت استانداردهای اولیه و ثانویه در آنالیزهای کیفی و کمی شیمی تجزیه.

• آماده‌سازی نمونه‌های آنالیز دستگاهی: کالیبراسیون و تزریق به دستگاه‌های کروماتوگرافی (HPLC/GC) و طیف‌سنجی نوری با حلال‌های خالص.

• رقیق‌سازی دقیق نمونه‌های دارویی و بیوشیمیایی: رساندن نمونه‌های با غلظت بالا به حجم دقیق ۵ میلی‌لیتر بدون هدررفت معرف‌های گران‌قیمت.

• آزمون‌های شیمی میکرو (Micro-scale Chemistry): کاربرد در محیط‌های پژوهشی که کاهش مصرف واکنش‌گرها و به حداقل رساندن پساب شیمیایی اولویت دارد.

نکات مهم هنگام خرید

• کلاس کالیبراسیون (Class A یا Class B): در آزمون‌های با حساسیت بالا و استانداردهای مرجع، بالن‌های دارای گرید Class A به دلیل داشتن محدوده خطای مجاز (Tolerance) کمتر و الزامات گواهی کالیبراسیون پیشنهاد می‌شوند.

• نوع درپوش و سایز سنباده (Joint Size): بررسی نوع درب (پلی‌اتیلنی یا شیشه‌ای سنباده‌ای) جهت هوابندی، ممانعت از تبخیر حلال‌های فرار و سازگاری با حلال‌های آلی مورد مصرف.

• جنس شیشه: برای مواد معمولی و آلی مقاوم، شیشه بوروسیلیکات به دلیل ضریب انبساط حرارتی پایین و پایداری شیمیایی الزامی است؛ همچنین در صورت کار با مواد حساس به نور، نسخه کهربایی (Amber) باید ارزیابی شود.

• وضوح خط نشانه: بررسی یکنواختی، پیوستگی و خوانایی خط حلقوی نشانه‌گذاری‌شده دور گردن ظرف قبل از شروع کار.

راهنمای انتخاب

• ظرفیت ۵ در مقایسه با ظرفیت‌های بزرگ‌تر (۱۰، ۲۵، ۵۰ و ۱۰۰ میلی‌لیتر): بالن ۵ میلی‌لیتر برای مواردی انتخاب می‌شود که غلظت استاندارد با استفاده از مقادیر میلی‌گرمی ماده اولیه و حداقل مقدار حلال محاسبه شده است. اگر خطای توزین ترازو اجازه وزن‌کشی مقادیر بسیار ریز را نمی‌دهد، معمولاً توصیه می‌شود از بالن‌های ۱۰ یا ۲۵ میلی‌لیتر استفاده شده و سپس رقیق‌سازی مرحله‌ای صورت گیرد.

• انتخاب رنگ شیشه (شفاف در برابر عنبری): در صورتی که محلول مورد نظر نسبت به تابش فرابنفش یا نور محیطی حساس و ناپایدار باشد، باید نمونه کهربایی (Amber) تهیه شود؛ برای سایر ترکیبات استاندارد، بالن بی‌رنگ شفاف گزینه استاندارد است.

محتویات بسته

• بالن ژوژه 5 میلی‌لیتر (۱ عدد)

نحوه استفاده

۱. حل‌شونده را ابتدا با مقدار کمی حلال در یک ظرف واسطه یا مستقیماً با کمک قیف مخصوص گردن‌باریک وارد بالن کنید. ۲. حلال را تا حدود نیمی از بدنه اضافه کرده و با حرکت دورانی دست، ماده را به طور کامل حل نمایید. ۳. حلال را تا چند میلی‌متر پایین‌تر از خط نشانه گردن اضافه کنید. ۴. برای پر کردن میلی‌مترهای پایانی، از یک میکروپپت یا قطره‌چکان باریک استفاده کرده و سطح زیرین تقعر مایع (Meniscus) را در راستای خط دید افقی دقیقاً بر روی خط نشانه مماس کنید. ۵. درب ظرف را قرار داده و بالن را چندین بار به‌آرامی سر و ته (Invert) کنید تا غلظت در تمام حجم مایع یکدست شود.

هشدارها و نکات ایمنی

• پرهیز از حرارت مستقیم و آون داغ: بالن‌های ژوژه هرگز نباید روی شعله مستقیم، هات‌پلیت یا داخل آون با حرارت بالا برای خشک شدن قرار گیرند؛ حرارت سبب انبساط شیشه و برهم‌خوردن کالیبراسیون و افت دقت حجم ظرف می‌شود.

• کنترل دمای مایع: عملیات رساندن به حجم باید منحصراً در دمای کالیبره‌شده مشخص‌شده روی شیشه (معمولاً ۲۰ درجه سانتی‌گراد) انجام شود، زیرا تغییرات دما دانسیته مایع و حجم ظرف را دگرگون می‌کند.

• عدم نگهداری درازمدت معرف‌های بازی: محلول‌های قلیایی غلیظ به مرور زمان می‌توانند شیشه را خورده و سبب چسبیدن درپوش‌های شیشه‌ای سنباده‌ای یا افت دقت شوند.

سوالات متداول

بالن ژوژه ۵ میلی‌لیتر چه تفاوتی با استوانه مدرج ۵ میلی‌لیتر دارد؟

استوانه مدرج دارای درجات متعدد برای اندازه‌گیری بازه‌ای از حجم‌ها با دقت متوسط است؛ اما بالن ژوژه فقط برای تعیین یک حجم قطعی (۵ میلی‌لیتر) با بالاترین سطح دقت و کمترین درصد خطا طراحی شده است.

آیا از این بالن می‌توان برای حرارت دادن یا جوشاندن محلول استفاده کرد؟

خیر. هرگونه شوک حرارتی شدید یا حرارت‌دهی بالا، ابعاد داخلی ظرف را تغییر داده و اعتبار خط کالیبراسیون را از بین می‌برد.

در صورت نبود درپوش فابریک، امکان کار با بالن وجود دارد؟

برای انحلال نهایی و یکنواخت‌سازی محلول نیاز به سر و ته کردن بالن است؛ در نتیجه وجود درپوش منطبق با سنباده گلوگاه ظرف برای جلوگیری از نشتی و تبخیر حلال ضروری است.